{"id":416,"date":"2019-12-06T09:56:44","date_gmt":"2019-12-06T08:56:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/?p=416"},"modified":"2020-02-12T07:47:53","modified_gmt":"2020-02-12T06:47:53","slug":"un-teatro-sen-teatro-o-caso-do-teatro-principal-de-compostela","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/2019\/12\/06\/un-teatro-sen-teatro-o-caso-do-teatro-principal-de-compostela\/","title":{"rendered":"Un teatro sen Teatro: O caso do Teatro Principal de Compostela"},"content":{"rendered":"

\u00abArtes vivas. O caso do Teatro Principal<\/a> de Santiago de Compostela<\/a>: un teatro sen teatro.\u00bb<\/p>\n

O Concello de Santiago convoca \u00f3s axentes culturais a unha xornada (04\/12\/19) no Centro Sociocultural Santa Marta, co fin de facer unha diagnose que permita mellorar as pol\u00edticas locais: \u00abA cultura en Santiago de Compostela. An\u00e1lise de situaci\u00f3n e reflexi\u00f3n colectiva\u00bb, unha presentaci\u00f3n de datos actualizados sobre a situaci\u00f3n da cultura no municipio, a cargo de Mercedes Ros\u00f3n, actual concelleira de Acci\u00f3n Cultural no goberno socialista do Pazo de Raxoi<\/a>, e Marcos Lorenzo, director do estudo (encargado pola anterior concelleira Branca Novoneyra).<\/p>\n

Datos: O orzamento en 2018 do Concello de Compostela en Cultura ascendeu a 10,2 mill\u00f3ns de \u20ac, dos cales 1,37 mill\u00f3ns destin\u00e1ronse \u00e1 programaci\u00f3n dun total de 737 actividades e eventos culturais que disfrutan 129.088 espectadoras (cun retorno econ\u00f3mico por taquilla de 159.581,4\u20ac). A tasa de ocupaci\u00f3n dos p\u00fablicos do Teatro Principal \u00e9 dun m\u00e1is que preocupante 39,3% (a dos espazos do Auditorio \u00e9 dun 74%, dato exposto que non se analizar\u00e1 aqu\u00ed).<\/p>\n

Situaci\u00f3n: Non existe un prantexamento de regularidade na programaci\u00f3n esc\u00e9nica do Teatro Principal. Espazo esc\u00e9nico de 1849 de estilo italiano, que \u00e9 o m\u00e1is estimado da programaci\u00f3n cultural da capital galega; sito na R\u00faa Nova, \u00e9 lugar de confluencia de rutas hist\u00f3ricas, tur\u00edsticas e culturais.
\nA maior parte do seu calendario anual de actividades oc\u00fapase entre os sorprendentes 100 d\u00edas de cesi\u00f3n \u00e1s moitas das 100 asociaci\u00f3ns sociais e culturais da cidade (*), e a retah\u00edla de festivais que se aglutinan sobretodo de setembro a decembro, un tras outro; ademais dos 2 meses que permanece pechado no ver\u00e1n (xullo e agosto).
\nA tal efecto, a marxe para situar unha pol\u00edtica cultural en artes vivas e programar traballo esc\u00e9nico, e as expansi\u00f3ns que o acompa\u00f1an, no que \u00e9 o principal escenario da cidade, resulta reducida; residual no caso da danza. As actividades propiamente esc\u00e9nicas arremol\u00ednanse nos primeiros meses do ano, sobretodo en d\u00edas sinalados socialmente, coma por exemplo nas efem\u00e9rides internacionais, en pequenos festivais que acontecen e a trav\u00e9s do concerto con cat\u00e1logos de programaci\u00f3n estatais que emprega.
\nExiste unha deriva inercial no traballo do Concello e a instituci\u00f3n encargada, o Auditorio de Galicia<\/a>, na xesti\u00f3n do recinto e a s\u00faa articulaci\u00f3n co territorio. Inercias das que hai que tomar consciencia, reflexionar sobre as causas e aplicar os cambios en acordo as boas pr\u00e1cticas, apuntando \u00e1 construci\u00f3n participada dun contexto plural.<\/p>\n

A comparativa de p\u00fablicos e gasto municipal por disciplinas \u00e9:<\/p>\n

% gasto | % p\u00fablico<\/p>\n

cinema 52,2 | 22,3
\nm\u00fasica 22,5 | 41,3
\nartes esc\u00e9nicas 12,5 | 10,6
\nartes visuales 7,4 | 8,4
\ndid\u00e1ctica 5,4 | 17,4<\/p>\n

Cun gasto por espectador de 19.3\u20ac no cinema, 4,8\u20ac en m\u00fasica, 9,4\u20ac en artes esc\u00e9nicas, 7,5\u20ac en artes visuais, 2,5\u20ac na did\u00e1ctica (e 8,5\u20ac en MEDIA).<\/p>\n

An\u00e1lise: \u00d3 cruzar os datos evid\u00e9nciase con claridade que o esforzo situado nunhas disciplinas non est\u00e1 equilibrado con respecto \u00e1s outras; devindo nun agravio comparativo que manifesta que non se est\u00e1 a atender a situaci\u00f3n coa dilixencia, efectividade e responsabilidade esixibles \u00e1 instituci\u00f3n municipal, relativas \u00e1 democratizaci\u00f3n da cultura e \u00f3s dereitos fundamentais da cidadan\u00eda de acceso a unha cultura diversa e participada. Tam\u00e9n obs\u00e9rvase dende un punto de vista m\u00e1is prosaico, que o retorno na participaci\u00f3n dos p\u00fablicos non xustifican alg\u00fans deses esforzos en relaci\u00f3n \u00e1 falta de aposta noutras linguaxes e os seus resultados.
\nNon est\u00e1 no af\u00e1n deste escrito concluir que se reduzcan as partidas econ\u00f3micas de determinadas actividades en favor doutras, sen\u00f3n denunciar a falta de recursos vinculados \u00f3 total das disciplinas e o seu reparto equilibrado, e avanzar nunha reflexi\u00f3n colectiva sobre a precisi\u00f3n e intelixencia do traballo na xesti\u00f3n da Instituci\u00f3n P\u00fablica tanto nas pol\u00edticas como na implementaci\u00f3n t\u00e9cnica das mesmas, no uso dos recursos dispo\u00f1ibles: infraestruturais, econ\u00f3micos, relacionais, intelectuais, persoais e temporais.<\/p>\n

M\u00e1is datos, partidas do gasto xeral 1,37 mill.\u20ac:<\/p>\n

Cineuropa<\/a> 367.890,2 \u20ac
\nCurtocircu\u00edto<\/a> 187.328,8 \u20ac
\nProgramaci\u00f3n de teatro (de texto) 113.722,3 \u20ac
\nWomarts<\/a> -Europa Creativa 92.393,6 \u20ac
\nArtes visuais \/ exposici\u00f3ns 70.800,6 \u20ac
\nPrograma did\u00e1ctico 57.529 \u20ac
\nProgramaci\u00f3n regular de m\u00fasica 55.876,2 \u20ac
\nPrograma de abono 49.650 \u20ac
\nXornadas de m\u00fasica contempor\u00e1nea 30.991 \u20ac
\nFestival WOS<\/a> 30.433 \u20ac
\nDe lugares e \u00f3rganos 28.432,8 \u20ac
\nCiclo de Lied 27.864,6 \u20ac
\nXornadas de ilustraci\u00f3n urbana 14.567,2 \u20ac
\nProgramaci\u00f3n de ver\u00e1n 12,826,3 \u20ac
\nGala premios aRitmar<\/a> 11.436,7 \u20ac
\nDanza a escena 11.245,2 \u20ac<\/p>\n

Arco reflexivo: Vivimos nun contexto de clara hexemon\u00eda nos planos do sensible, na que a virtualizaci\u00f3n e a superficie da imaxe imprimen o ritmo e o cauce da construcci\u00f3n das identidades individuais, sociais e pol\u00edticas, coa s\u00faa consecuente articulaci\u00f3n cultural. A palabra e o sonoro pechan a terna. \u00c9 trascendental reconciliarse con outras formas de achegarse \u00f3 real. De sentir e pensar o real e as s\u00faas manifestaci\u00f3ns, nas que o corpo e a s\u00faa temporalidade, o devir cr\u00edtico de seu, ten moito que sumar e acompa\u00f1ar dende o rango performativo que desenrola na Arte; promovendo, as\u00ed, o cambio no acontecer do paradigma no que estamos inmersos: inercial, en fuga. De cara a actualizalo, entrando na contemporaneidade.
\n\u00c9 importante darse conta das ausencias na construci\u00f3n da intelixencia e das estratexias que soste\u00f1an a desarticulaci\u00f3n das hexemon\u00edas que traballan a nosa subxetividade \u00f3 noso pesar, t\u00e1cita ou inconscientemente. Aqu\u00ed, por suposto, as artes e os seus procesos toman especial relevancia, pois activan tales afectos e sit\u00faan outras formas de mobilizar a nosa potencia, as nosas nostalxias e o modo en que nos relacionamos social e pol\u00edticamente.<\/p>\n

Conclusi\u00f3ns e suxerencias: Resulta evidente que hai que construir unha pol\u00edtica participada polos axentes culturais locais, e o resto de forzas que se sintan interpeladas, que afecte e acompa\u00f1e \u00f3 desenvolvemento do Teatro Principal: grupos de investigaci\u00f3n, plan de usos, unha programaci\u00f3n plural e expandida, a convocatoria p\u00fablica e a concurso da s\u00faa direcci\u00f3n art\u00edstica (para que se desenrole un concepto que vertebre a realidade do recinto), residencias t\u00e9cnicas, etc; en definitiva: levar vida. Os axentes t\u00e9cnicos do Concello en soidade non est\u00e1n capacitados para a ideaci\u00f3n e implementaci\u00f3n dunha curadur\u00eda art\u00edstica para o Teatro Principal e actualizar os modos de relaci\u00f3n coa acci\u00f3n cultural do territorio. Un programar e traballar cos p\u00fablicos, non para os p\u00fablicos sen\u00f3n cos p\u00fablicos, deixando de nos considerar coma obxectos, retornos, n\u00fameros e reco\u00f1ec\u00e9ndonos coma suxeitos activos.
\nCompostela \u00e9 a capital de Galicia, e merece un Teatro xeneroso que traballe e axude a construir un contexto cultural m\u00e1is interesante para todas. \u00c9 urxente e necesario accionar din\u00e1micas de traballo que abran un horizonte relacional e aceptar e reivindicar que nun teatro hai que practicar artes vivas: danza, poes\u00eda, performance, teatro f\u00edsico, de texto, de obxectos, acci\u00f3n, t\u00edteres, m\u00fasicas, pensamento, etc. Onde tam\u00e9n ten lugar o cinema, claro.
\nPara drenar os contidos que, na actualidade, est\u00e1n a asfixiar o Teatro Principal, resulta tam\u00e9n evidente que hai que cambiar a pol\u00edtica das cesi\u00f3ns \u00e1s asociaci\u00f3ns dos 100 d\u00edas a un m\u00e1ximo de 30, pois se trata dun teatro profesional que debe ter un plan de actuaci\u00f3n, propo\u00f1endo unha nova articulaci\u00f3n desta actividade de grupos na cidade; e repartir por outros espazos moitas das actividades dos festivais municipais que fan un uso exclusivo do Teatro, artellando Museos, Centros Socioculturais (cun orzamento anual de 2,5 mill\u00f3ns de \u20ac) e outros, achegando, as\u00ed, tales contidos culturais \u00f3s barrios e outros p\u00fablicos. Situando o traballo (**).
\nUn aplicarse firmemente na implementaci\u00f3n dos Dereitos de Participaci\u00f3n e Acceso a unha Cultura diversa, de obrigado e especial cumprimento polas administraci\u00f3ns locais, por ser precisamente as que est\u00e1n cerca do cidad\u00e1, etc. Tales son os pasos vivos que se reflicten dunha mirada transversal do cruce dos datos ofrecidos polo estudo do Concello en relaci\u00f3n \u00f3 Teatro Principal e os seus feitos program\u00e1ticos. Un espazo que preocupa, e xustificadamente, a todo axente cultural, aqu\u00ed en Galicia, por ver a s\u00faa deriva allea \u00e1s artes vivas.<\/p>\n

C\u00f3mo \u00e9 posible que o principal teatro da capital de Galicia non coide \u00e1s artes esc\u00e9nicas? A qu\u00e9 se debe que nun dos contextos nos que se formaron tantas artistas galegas nas artes vivas non se poda continuar a construir traballo e contexto cultural? C\u00f3mo \u00e9 posible que se deixe de usar a plataforma galescena da Agadic<\/a> para a contrataci\u00f3n das compa\u00f1\u00edas de danza galegas co apoio orzamental que sup\u00f3n para as arcas p\u00fablicas locais? Qu\u00e9 modelo de Teatro Principal queremos? (***).<\/p>\n

\u00abArtes vivas. O caso do Teatro Principal de Santiago de Compostela: un teatro sen teatro.\u00bb<\/p>\n

nota (*) Hai 100 asociaci\u00f3ns culturais en Santiago e 100 d\u00edas de cesi\u00f3n do Teatro Principal: 16 son de teatros e espect\u00e1culos, 47 music\u00e1is, 2 de humanidades, 1 hist\u00f3rica, 19 de festexos, ocio e tempo libre, 4 de defensa do patrimonio, 2 de cultura popular e gastronom\u00eda e 9 de artes (segundo o rexistro de asociaci\u00f3ns da Xunta de Galicia<\/a>).<\/p>\n

nota (**) \u00c9 importante sinalar que un 49% das persoas de Compostela afirma, segundo datos do estudo do Concello, non asistir a ninguna actividade cultural. Queda claro que non se sinten interpeladas.<\/p>\n

nota (***) bit.ly\/2RlLKnt<\/a> Cara a unha escena plural<\/a> | BenCuriosa<\/a><\/p>\n

Compostela Cultura<\/a> Universidade de Santiago de Compostela<\/a> Consorcio de la Ciudad de Santiago<\/a> Cultura da Deputaci\u00f3n da Coru\u00f1a<\/a> Consello Da Cultura Galega<\/a> Agpxc Xestores Culturais<\/a> Rede Galega de Teatros e Auditorios<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\n
Cara a unha escena plural<\/span><\/span>, reflexi\u00f3ns diversas:<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u201cIsto \u00e9 o teatro, bonita, non sexas vergo\u00f1osa\u201d<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Texto 1. <\/span>Juancho Gianzo<\/span><\/span>:<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
https:\/\/docs.wixstatic.com\/ugd\/c3b9d8_54eccb704ce44b799fa3c8b2b3b43ba3.pdf<\/span><\/span><\/a><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u201cAcci\u00f3n cultural: ausencias y apariciones\u201d<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Texto 2. Javier Mart\u00edn:<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
https:\/\/docs.wixstatic.com\/ugd\/c3b9d8_8753f846bda04302ac591c8999cd967d.pdf<\/span><\/span><\/a><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u201cDiversificar a programaci\u00f3n. O caso de Carballo\u201d<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Texto 3. <\/span>Gena Baamonde<\/span><\/span> e <\/span>Carmen Castro<\/span><\/span>:<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
https:\/\/docs.wixstatic.com\/ugd\/c3b9d8_3fd73106f664496eb039adb7c31ea7f7.pdf<\/span><\/span><\/a><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u201cCantas somos invisibles aqu\u00ed?\u201d<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Texto 4. <\/span>Anxela Blanco<\/span><\/span>:<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
https:\/\/docs.wixstatic.com\/ugd\/c3b9d8_5fd7e937cc09423a8c1bd39dea4f8e1e.pdf<\/span><\/span><\/a><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u201cEu son o que se di unha mi\u00f1oca galega\u201d<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Texto 5. <\/span>Cris Bal Boa<\/span><\/span>:<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
https:\/\/docs.wixstatic.com\/ugd\/c3b9d8_6f4e43b2e8fc47199db2a92d315932d4.pdf<\/span><\/span><\/a><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u201cO mapa do contexto fala por si mesmo\u201d<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Texto 6. <\/span>Manu Lago<\/span><\/span>:<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
https:\/\/docs.wixstatic.com\/ugd\/c3b9d8_f9e1cb499b054b60b063489bbf4c926f.pdf<\/span><\/span><\/a><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
“Qu\u00e9 puede un teatro y un artista juntos?” <\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Texto 7. <\/span>Caterina Varela<\/span><\/span>:<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
https:\/\/docs.wixstatic.com\/ugd\/c3b9d8_f2eb3fdd791646109aa31478aa999510.pdf<\/span><\/span><\/a><\/div>\n<\/div>\n
\n
\u00a0<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
“Artes vivas e arredores. Isto \u00e9 moito m\u00e1is” <\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
Texto 8. <\/span>Sabela Mendoza<\/span><\/span>:<\/span><\/div>\n<\/div>\n
\n
https:\/\/docs.wixstatic.com\/ugd\/c3b9d8_5fff0a9c87f0466ea1859c7bf3c491a4.pdf<\/span><\/span><\/a><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00abArtes vivas. O caso do Teatro Principal de Santiago de Compostela: un teatro sen teatro.\u00bb O Concello de Santiago convoca \u00f3s axentes culturais a unha xornada (04\/12\/19) no Centro Sociocultural Santa Marta, co fin de facer unha diagnose que permita … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-416","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=416"}],"version-history":[{"count":14,"href":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":456,"href":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416\/revisions\/456"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.tea-tron.com\/javiermartin\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}